Laatst was de ontdekker van plasticsoep, Charles Moore, in Wageningen en kon ik hem spreken. Helaas is plasticsoep geen revolutionaire ontwikkeling in de levensmiddelentechnologie, maar een wereldwijd probleem van plastic in zeeën en oceanen.
Charles heeft er zijn levenswerk van gemaakt om het probleem op de kaart te zetten en naar oplossingen te zoeken.
Stel je eens een hoeveelheid plastic voor die 34x de oppervlakte van Nederland bestrijkt. En dan hebben we het alleen nog maar over de hoeveelheid drijvend plastic. Want hoeveel er op de zeebodem terecht komt weten we niet eens. Duidelijk is dat het om enorme hoeveelheden gaat. Vroeger was het aandeel van industriële herkomst de grootste boosdoener, maar tegenwoordig neemt het aandeel gebruiksplastic, zeg maar huishoudelijk afval, fors toe.
Om te kijken naar hoeveel plastics er in de zee zitten, wordt de maaginhoud van aangespoelde stormvogels gebruikt. Die gebruik ik dus ook regelmatig voor mijn onderzoek. Deze vogels vliegen over zee en zien stukjes plastic regelmatig aan voor lekkere hapjes. Daardoor hoopt plastic op in hun maag. Als maat voor een schone Noordzee geldt dat niet meer dan 1 op de 10 vogels meer dan 0,1 gram plastic in hun maag mag hebben.
Ik heb in mijn onderzoek geconstateerd dat over de meest recente meetperiode 2014-2018, 93% van de vogels plastic in hun maag hebben! Gemiddeld 24 stukjes, totaal goed voor een gemiddelde van 0,26 gram plastic per vogel. In 43% van de magen zat meer dan 0,1 g plastic. Ver boven de norm dus!
Niet alleen vogels hebben last van het plastic, maar natuurlijk veel meer zeebewoners. Het is een probleem van formaat, waarvoor oplossingen bedacht moeten worden. Charles zei bij onze ontmoeting: “Bij oplossingen moet je overigens niet denken aan het opruimen ervan. Dat kan niet. Mensen die zeggen van wel, zijn geen zeelui. De zee is zó groot, daar hebben de meeste mensen geen idee van”.
Alleen voor grote stukken plastic, voor netten of kratten, is opruimen volgens Charles misschien een optie. Maar het gros van het plastic is te klein om op te ruimen. Afval voorkómen daarentegen kan wel. Simpelweg door andere plastics te maken. Geen plastic is volgens Charles geen optie. “Dit is het Plastic Tijdperk. Plastic is overal. Maar waarom maken we plastic dat vele malen langer meegaat dan dat we het gebruiken?”, vraagt hij zich af. Charles pleit voor plastic dat herbruikbaar is, plastic zonder giftige stoffen en plastic dat afbreekbaar is.
En de zee is inderdaad enorm! Toen ik in Corsica was, heb ik deze video kunnen opnemen.
